Duurzaam smeren, Schip & Milieu varen er wel bij

Milieuvraagstukken zijn aan de orde van de dag

Het bereiken van een klimaatakkoord laat echter nog op zich wachten. Technisch operationeel kunnen alvast eenvoudig verbeteringen worden doorgevoerd. Milieurisico ’s worden beperkt door het gebruik van duurzame smeermiddelen. Applicaties kunnen maximaal presteren met minimale hoeveelheden smeermiddelen.

Smeertechniek en milieu...

Milieuvriendelijke smeermiddelen worden steeds vaker ingezet. Hoe kan een keuze worden gemaakt uit het aanbod producten? Wat zijn de verschillen tussen biologisch afbreekbare en duurzame smeermiddelen? Biologische afbreekbaarheid is niet altijd duidelijk terug te vinden. Onterecht wordt geadviseerd dat centrale smeersystemen aangepast moeten worden of door verschillende omschrijvingen is het lastig producten juist te kwalificeren. Daarnaast biedt het gebruik van Bio- of Eco- in de productnaam geen houvast, in sommige gevallen is het zelfs misleidend en niet altijd representatief voor de biologische afbreekbaarheid van een eindproduct.

De overheid heeft daarom een aantal basiseisen geformuleerd waaraan smeermiddelen moeten voldoen voordat ze milieuvriendelijk genoemd mogen worden. Het is belangrijk om openheid van zaken te vragen en deze te meten met de basiseisen van de overheid. Keurmerken scheppen duidelijkheid en transparantie op het gebied van milieuvriendelijke smeermiddelen. Deze zijn onder te verdelen in twee klassen. Hierbij kan worden opgemerkt dat het Europese Ecolabel de hoogst haalbare certificering is.


Klasse II Stelt basiseisen aan de milieuvriendelijkheid van smeermiddelen:

  • De Swedish Standard SS155470-klasse B,C
  • De Blauwe Engel RAL-UZ79 of RAL-UZ64

Klasse I Stelt vanuit milieuoogpunt strengere, wenselijke criteria:

  • Het Europese Ecolabel
  • De Swedish Standard SS155470-klasse A
  • Nordic Swan (De Witte Zwaan)

Duurzaam smeerbeleid, maximale prestaties

Kiezen voor een ander smeermiddel kan op meerdere aspecten een toegevoegde waarde zijn, aan het milieu, aan risicobeperking en efficiency. Duurzame smeermiddelen gaan namelijk verder dan het inzetten van hernieuwbare producten waardoor milieurisico’s worden beperkt. Zij zorgen ervoor dat applicaties maximaal presteren bij minimale hoeveelheden smeermiddelen. Dergelijke smeermiddelen hoeven niet per definitie biologisch afbreekbaar te zijn. Bij slechte prestaties van machines worden milieurisico’s immers groter. Denk aan mogelijke lekkages, inzet van (onnodig) grote hoeveelheden vet, onbedoeld verlies van oliën en vetten in het water enzovoort.

Smeertechnologie met MicPol®

MicPol® is de gladste vaste stof op aarde met een wrijvingscoëfficiënt tussen 0,02 en 0,06 (water op ijs). Het uitgangspunt van deze wrijvingverlagende technologie is dat 80% van alle slijtage ontstaat bij koudstart, start-stop beweging of bij wisselende belasting. Na een opbouwfase wordt een opvulling of verzadiging verkregen van de oppervlaktestructuur. Hierdoor ontstaat een smering met zeer lage wrijving waarbij de opstartwrijving gelijk wordt aan bewegingswrijving. Door het toepassen van smering met behulp van MicPol® wordt stick-slip geëlimineerd en wordt hydrodynamische smering bereikt.

Best Practice

Een praktische test geeft het meest duidelijke beeld. Om een realistisch beeld te krijgen is het belangrijk om verbruik en prestaties in de oude situatie te vergelijken met de nieuwe. Professionele onderhoudsmedewerkers signaleren kritische controlepunten en kunnen hierdoor belangrijke aanwijzingen geven over de keuze en de inzet van smeermiddelen.

André Balk - Mechanical Superintendent van Noble Drilling - vertelt zijn ervaring uit de praktijk: “De inzet van smeermiddelen wordt meestal bepaald op voorschrijven van onze machineleveranciers. Voor het leveren van smeermiddelen werken we het liefst zoveel mogelijk samen met één leverancier. Onze onderhoudsmedewerkers spelen echter ook een belangrijke rol. Als zij signaleren dat een vet of olie niet voldoet, gaan we een oplossing zoeken”. Dit deed zich enkele jaren geleden voor bij de Jacking Systems van de booreilanden Noble Al White en de Noble Byron Welliver. De rondsels die er voor zorgen dat het platform in hoogte versteld kan worden, zijn moeilijk te smeren omdat deze slechts drie à vier maal per jaar worden gebruikt. Deze rondsels kunnen uitsluitend worden gesmeerd tijdens het verstellen van de hoogte van het platform. Tijdens de hoogteverstelling van het platform ontstaan er grote krachten op de as en lagers van de rondsels.

Balk: “Het was moeilijk om een vet te vinden dat lang aanhechtte en de hoge drukbelasting van 125 – 250 ton kon weerstaan. Het standaard vet dat werd gebruikt was daartegen niet bestand”. Door de hoge vlaktedrukken in het lager en de lange stilstand werd het vet na verloop van tijd weggedrukt. Doordat de lagers niet goed werden gesmeerd gingen de bronzen bussen meedraaien, de spie waarmee de bronzen bus werd gefixeerd in het lagerhuis brak door midden, waardoor de bronzen bus mee ging draaien met de as in het lagerhuis. Een oplossing was dus noodzakelijk. “Via internet kwamen we terecht bij Interflon Holland. Op de pagina “Haven, Scheepvaart, Offshore & Dredging” beweerden zij een vet te leveren dat bestand was tegen zeewater en extreem hoge drukbelasting. Fin Grease LS 2 werd geadviseerd. Na een test van enkele maanden konden we niet anders zeggen dan dat dit product inderdaad de oplossing was voor ons probleem” verteld Balk. Dit product is bestand tegen de hoge krachten die ontstaan tijdens het bewegen van het platform. Door de zeewaterbestendigheid blijft het lager afgesloten en kan er geen water in het lager dringen. Balk: “Recent hebben we bij twee soortgelijke systemen hetzelfde vet ingezet, daarbij kwamen duidelijk de wrijving verlagende eigenschappen naar voren. De monteurs merkten dat door inzet van dit vet niet alleen de systemen veel makkelijker draaiden maar ook dat het ampèrage tijdens het jacken met 20% daalde”. Betreffende aandrijvingen zitten aan het einde van het systeem en dat betekent dat alle overige toepassingen meeprofiteren van de wrijvingsverlaging die hierbij optreed. Dit product is geen biologisch afbreekbaar product maar een duurzaam vet. Balk: “We kunnen dit product verantwoord inzetten omdat de toepassing zich niet direct in het water bevindt. De belangrijkste voordelen zijn de uitstekende aanhechting, de zeewaterbestendigheid en het weerstaan van de extreem hoge drukbelasting. We houden dus zeker rekening met het milieu; denk hierbij aan de daling van het ampèrage van 20%, het verlaagde vetverbruik doordat het vet vele malen langer blijft zitten en tot slot het voorkomen van slijtage waardoor de levensduur van de toepassing wordt verlengd”.

Kritische keuze

Onderhoudskosten ijsbergtheorie Het aandeel smeermiddelen in de totale onderhoudskosten bedraagt slechts 5%. Het effect van goed smeerbeleid wordt regelmatig onderschat. Besparing op onderhoud kan oplopen van 20 tot 50% als er wordt gekozen voor maximale machineprestaties door het inzetten van hoogwaardige oliën en vetten. Milieuwinst is hiervan een vanzelfsprekend gevolg. Machines in de maritieme sector moeten presteren onder uitzonderlijke omstandigheden waarbij het zeewater, de golfslag en de weersomstandigheden van grote invloed zijn. Met betrekking tot het milieu komen voornamelijk schroefas smeermiddelen rechtstreeks met het (zee) water in aanraking. Het overschakelen van conventionele vetsmering naar hoogwaardige smeermiddelen is relatief eenvoudig mits zorgvuldig uitgevoerd. Denk eens aan de vele toepassingen met betrekking tot dekmachinerie als, kabelschijven, winches, open tandwielen, geleidingen, kranen met onder andere hun uitschuifbare delen, rescue boat davits, etc. Voor de meeste machinerie zowel boven- als benedendeks is het maken van een kritische keuze van smeermiddelen van grote invloed op de prestaties. Praktijkervaringen bewijzen dat maximale machineprestaties milieurisico ’s beperken. De mogelijkheid om technisch operationeel bij te dragen aan een beter milieu heeft door het maximaliseren van machineprestaties meer mogelijkheden dan wordt verwacht. Duurzame smeermiddelen dragen hieraan bij.

Bronnen: Website www.Biosmeermiddelen.nl Best Practice met dank aan Noble Drilling

Voor meer informatie: Interflon Holland T: 0165-554511 F: 0165-556899 E: [email protected] I: www.interflon.com

Vragen? Neem contact op met ons kantoor in uw land.

Selecteer je branche